Viron Gjymshana

          Luigi Mangione, i akuzuar për vrasjen e një padroni të sigurimeve shëndetësore amerikane në Nju Jork shtatorin e kaluar, është akuzuar për vrasje “të konsideruar si një akt terrorizmi”. Prokurori i përgjithshëm i Shteteve të Bashkuara ka bërë thirrje për dënimin me vdekje, thirrje që ka të ngjarë të ndajë edhe më shumë Shtetet e Bashkuara.

         Që atëherë, i dyshuari 26-vjeçar është akuzuar për vrasje “të konsideruar si një akt terrorizmi”. Të martën, Prokurorja e Përgjithshme e SHBA-së Pam Bondi u kërkoi prokurorëve federalë të kërkojnë dënimin me vdekje. “Vrasja e Brian Thompson, një burrë i pafajshëm dhe baba i dy fëmijëve të vegjël, nga Luigi Mangione ishte një vrasje e paramenduar, gjakftohtë që tronditi Amerikën”, tha prokurori. “Ky është një akt dhune politike. Pas shqyrtimit të kujdesshëm, unë u kam kërkuar prokurorëve federalë të kërkojnë dënimin me vdekje në këtë rast, ndërsa ne zbatojmë axhendën e Presidentit Trump për t’i dhënë fund krimit të dhunshëm dhe për të rikthyer sigurinë në Amerikë.”

          Një i dyshuar shumë simpatik që akuzohet për vrasje, ndërkohë që gjyqi që pason mund të ketë pasoja për këtë vend. Para së gjithash, sepse Luigi Mangione ka tërhequr një simpati të pazakontë për një të dyshuar për vrasje. Ky djalë i një familjeje të mirë, me një diplomë në inxhinieri nga një universitet privat në Pensilvani, kishte shkruar një manifest në të cilin e përshkroi sistemin amerikan të kujdesit shëndetësor si një nga “më të shtrenjtët në botë”, dhe theksonte se jetëgjatësia në vend, megjithëse i pasur, ishte vetëm e 42-ta në botë.

          Mesazhet enigmatike dhe shumë kinematografike të gjetura të gdhendura në kutitë e fishekëve të gjetura në vendin e krimit – “moho”, “mbroni” dhe “depozitoni” – bënë pjesën tjetër. Për shumë amerikanë që priren në të majtë, por edhe në përgjithësi në qarqet popullore, Mangione shihet si një vigjilent hakmarrëse kundër një sistemi të njohur për dhunën e tij.

          Sigurimi shëndetësor është kryesisht privat në vend dhe 26 milionë amerikanë nuk kanë asnjë sigurim shëndetësor. Marrja e trajtimit në Shtetet e Bashkuara mund të bëhet shpejt shumë e shtrenjtë: një konsultë e thjeshtë mund të kushtojë deri në 200 dollarë dhe nuk është e pazakontë që njerëzit të mos jenë në gjendje të përballojnë trajtimet që u janë përshkruar.

       Përveç popullaritetit të Mangione, gjyqi i tij do të jetë historik nga këndvështrimi i prokurorisë, vëren Financial Times. Sepse duke bërë thirrje për dënimin me vdekje, Pam Bondi po i jep fund, siç kishte njoftuar në shkurt, moratoriumit mbi ekzekutimet federale që ishte vendosur nga paraardhësi i saj, Merrick Garland, i emëruar nga Joe Biden.

         Çështja bëhet edhe më komplekse nga fakti se i dyshuari përballet me njëmbëdhjetë akuza në shtetin e Nju Jorkut, duke përfshirë vrasjen e shkallës së parë dhe vrasjen si krim terrorizmi. Nëse dënohet për të gjitha akuzat, ai përballet me një dënim të detyrueshëm të përjetshëm pa mundësinë e lirimit me kusht, vëren BBC. Por ai gjithashtu u akuzua veçmas nga gjyqtarët federalë, për përdorimin e një arme zjarri për të kryer vrasje dhe për kalimin nëpër disa shtete që rezultoi në vdekje. Janë këto akuza që e bëjnë atë të përballet me dënimin me vdekje dhe i riu do të ndiqet penalisht paralelisht në dy aktakuza.

         Nga atje për të imagjinuar se shumë amerikanë do të mendojnë se Luigi Mangione donte të bënte shembull në nivele të larta, ka vetëm një hap. Ai u shpreh i pafajshëm. Kjo tregon kryelartësinë dhe trimërinë e tij. Në rast se do të kishte pranuar fajin, ai do të shpëtonte nga dënimi me vdekje. Por ai nuk e mohoi veten e tij. Dhe as veprimin që ndêrmorri.

Karen Friedman Agnifilo, avokatja mbrojtëse, iu përgjigj vendimit të prokurorit të përgjithshëm duke u kundërpërgjigjur se “duke kërkuar të vrasë Luigi Mangione, Ministria e Drejtësisë ka kaluar nga mosfunksionimi në barbari. Duke vepruar kështu, ai po mbron industrinë e dështuar, imorale dhe vrasëse të kujdesit shëndetësor që vazhdon të terrorizojë popullin amerikan.”     

            Mbrojtja, padyshim, synon ta kthejë gjyqin e vrasësit në një arenë politike, me industrinë e sigurimeve shëndetësore në njërën anë dhe amerikanët e zakonshëm në anën tjetër.

         Dhe ja se çfarë kemi shkruar shtatorin e kaluar për këtë ngjarje:

           …Ndërkohë do kalojmë në mënyrë virtuale Oqeanin Atllantik dhe hidhemi në Amerikë. Aty ku edhe shëndetësia, edhe arsimi i lartë janë private. Dhe për tu shërbyer apo për t’i ndjekur ato duhet të paguash qimet e kokës!

      Para pak ditësh edhe në Amerikë opinioni vendas, por edhe ai ndërkombëtar, u njoh me një akt të paparë dhe tronditës. Një i ri 26 vjeçar me origjinë italiane, Luixhi Mangione, vrau me qetësi në mes të sheshit Manhatan të Nju jorkut një nga manjatët më të famshëm të sistemit të asikuracioneve shëndetësore në Amerikë, miliarderin Brian Thompson.

               Ky i fundit ishte padroni i trustit më të fuqishëm të sigurimeve shëndetësore në Amerikë, i njohur si United Health Care. Një shoqëri sigurimesh shëndetësore kjo me mbi 50 milionë klientë, që arrinte fitime vjetore prej mbi 16 miliardë dollarësh në vit!

            Luigi Mangione e spjegoi veprimin e tij me dëshirën për të denoncuar sistemin amerikan të shëndetësisë, më i shtrenjti në glob, në një kohë kur mesatarja e jetës atje zë vendin e 42 në botë! Për më shumë, sipas specialistëve të sistemit shëndetësor amerikan, kjo shoqëri sigurimesh nuk rimbursonte mbi një të tretën e klientëve të saj, kur ata i nënshtroheshin ndërhyrjeve mjekësore!

         Pa asnjë dyshim veprimi i këtij të riu është një veprim politik terrorist. Apo revolucionar sipas disave! Prandaj ai ka shkaktuar debate të ashpra në Amerikë. Shumica dërrmuese e publikut amerikan i ka dalë në mbrojtje veprimit të këtij të riu. Dhe këta “shumica” përbëjnë disa qindra mijëra amerikanë që kanë publikuar “e-moji” pozitive për veprimin e Luigi Mangiones!

     Por përveç mbështetjes që ai ka gjetur në publikun amerikan, diçka tjetër ka tërhequr vëmendjen e hetuesve amerikanë që po marrin në pyetje të riun terrorist. Ata i ka tërhequr në mënyrë të veçantë rrugëtimi dhe origjina e këtij të riu.

     Ndryshe nga sa mund të mendohet, ky i ri kishte mbaruar njërin nga universitetet më të mira në vend. Po ashtu ai përveçse ishte i pashëm, vinte edhe nga një familje e kamur. Pra asgjë e përbashkët me “leckamanët” marksistë të përshkruar zakonisht në masmediat dhe filmat amerikanë.

      Ndofta një ndjenjë e tepëruar për drejtësi dhe barazi shoqërore e ktheu këtë të ri në një terrorist. Që për më shumë u largua nga vendi i ngjarjes qetësisht, hypur mbi një trottinetë dhe as që u përpoq më pas që të fshihej. Pra ai “zotëron” të gjithë përbërësit që të konsiderohet si një “hero”, “një Robin Hud” modern nga shumica e bashkëmoshatarëve dhe bashkëkombasve të tij.

Nga Viron Gjymshana