Viron Gjymshana

“Guxim në vend të dorëzimit”: shtypi ndërkombëtar mirëpret vendimin e gjykatave franceze, por parashikon një “fitim politik” të mundshëm për Marine Lë Pen Udhëheqësja e Tubimit Kombëtar, RN, “sigurisht që do të imitojë Donald Trump duke e paraqitur veten si viktimë e një komploti të establishmentit, duke shpresuar të mbledhë mbështetësit e saj dhe të bindë votuesit e tjerë”, beson e përditshmja britanike “Financial Times”.

“Një gjykim shpërthyes.” Pas dënimit të Marine Lê Pen për përvetësim të fondeve publike të hënën më 31 mars, shtypi ndërkombëtar, dhe veçanërisht shtypi evropian, nuk dështoi të reagonte ndaj këtij vendimi “që do të ndezë politikën franceze”, sipas Financial Times. Udhëheqësja e deputetëve të Tubimit Kombëtar u dënua me dy vjet burg dhe një dënim pesë vjeçar me efekt të menjëhershëm që mund ta privojë atë nga një kandidaturë në zgjedhjet e ardhshme presidenciale.

Dënimi i Marine Le Pen “nuk është vendim politik”, pohon prokurori Rémy Heitz, një nga magjistratët më të lartë të vendit Ndërsa Marine Lë Pen denoncoi në xhirimet e Televizionit Francez të hënën në mbrëmje “një ditë katastrofike për demokracinë tonë”, e përditshmja britanike konsideron se “gjykata ka bërë punën e saj për të respektuar rregullat e sjelljes që duhet të ndjekin njerëzit e zgjedhur”. 

Disa të përditshme të tjera të huaja janë në këtë drejtim, si Le Soir në Belgjikë, e cila shkruan se “jo, mospërshtatshmëria e Marine Lë Pen nuk është shkelje e demokracisë. Ky është rezultat i lirisë që u lënë gjyqtarëve për të sunduar në bazë të ekuilibrit të pushteteve.” Për The Guardian, një tjetër e përditshme e madhe britanike, “sistemi francez i drejtësisë ka zgjedhur guximin mbi dorëzimin (…): asnjë trajtim preferencial për Marine Le Pen, asnjë respekt ndaj të fuqishmëve, asnjë përdorim i një kandidature si pretekst për të thyer ligjin me pandëshkueshmëri”. 

Por disa media e kritikuan vendimin si arbitrar, si tabloidi rus Moskovsky Komsomolets, i cili është afër Kremlinit, si dhe udhëheqësit nacionalistë pranë RN, kritikuan vendimin: “Është e qartë se nuk ka asnjë shenjë të ndonjë procesi demokratik në këtë rast, përndryshe kreu i Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, do të ishte shkarkuar prej kohësh dhe dënuar për mashtrimet e saj financiare”, Komsomolets.  

Nga ana e saj, revista konservatore britanike The Spectator konsideron se “ndërhyrja spektakolare gjyqësore në fushatën presidenciale franceze kërcënon të privojë votuesit nga zgjedhja e kandidatit që dominon të gjitha sondazhet”. “Në kanalet e lajmeve ndërsa u bë pyetja: a është Franca ende një demokraci?” u dha edhe kjo përgjigje: “Kjo ështê edhe mënyra më e keqe për të hequr qafe Marine Le Pen”

      Ndërsa New York Times nënvizonte se “Franca është një demokraci e qeverisur nga sundimi i ligjit, siç tregohet nga vendimi”, gazeta amerikane pyet veten për pasojat në opinionin publik të një vendimi të tillë. “Është e paqartë se deri në çfarë mase Republika e Pestë e trazuar do të jetë në gjendje t’i rezistojë valës së pashmangshme të protestave politike përpara zgjedhjeve të vitit 2027”? Fakti që “askush nuk është mbi ligjin”, siç tha eurodeputetja Valérie Hayer, “sigurisht që do të kritikohet ashpër në një kontekst global ku vënia në dyshim e legjitimitetit të sistemeve ligjore është bërë e shpeshtë – në Evropë, por veçanërisht në Shtetet e Bashkuara të Donald Trump”, shton gazeta.

E njëjta gjë vlen edhe për votuesit bazë të zonjës Lë Pen, të tërhequr prej kohësh nga mesazhi i saj anti-establishment, ky vendim mund të ushqejë ndjenjën se sistemi është kundër partisë së saj.”

Media gjermane Der Spiegel, nga ana e saj shkon më tej, duke thënë se “ky vendim është mënyra më e keqe për të hequr qafe Marine Le Pen”, sepse “Lë Pen dhe partia e saj tashmë po prezantohen si viktima të një karteli të supozuar politiko-ligjor të pushtetit”. Sipas gazetës, “Donald Trump na ka treguar se si ta bëjmë këtë. Në një kohë kur shumë njerëz janë të ndjeshëm ndaj teorive konspirative populiste të krahut të djathtë, zemërimi ligjor mund të kthehet në përfitime politike” – thotë der Spiegel.

Ndërsa Financial Times parashikon të njëjtin rezultat: Marine Le Pen “sigurisht që do të imitojë Donald Trump duke e paraqitur veten si viktimë e një komploti të establishmentit, duke shpresuar të mbledhë mbështetësit e saj dhe të bindë votuesit e tjerë të lodhur me Presidentin Emmanuel Macron dhe partitë tradicionale”. Deputetja tha të hënën se planifikon të apelojë këtë vendim. Por tani për tani Tubimi Kombëtar duhet të përgatitet të bëjë pa të në zgjedhjet e ardhshme presidenciale, që janë një pikë kthese historike për partinë, shkruan e përditshmja spanjolle El Pais: “

Pasi hoqi dorë nga origjina e saj, dëboi themeluesin e saj Jean-Marie Le Pen dhe u vendos si një bastion i pazakontë kundër antisemitizmit, partia, për dëshpërimin e saj të madh, tani mund të përfundonte transformimin e saj përfundimtar duke eliminuar të vetmen konstante në udhëheqjen e saj: mbiemrin Lë Pen.” Për herë të parë që nga viti 1988, ai mund të mungonte në fletët e votimit në zgjedhjet presidenciale. Kjo ka bërë që gazeta italiane La Repubblica të thotë se “ky mbiemër, Le Pen, së shpejti mund të mos rëndojë më në politikën franceze”.